Leve de Letter 1: Kill Your Television

Kill Your Television
De wereld door vierkante ogen

Sinds oktober 2009 woon ik in Arnhem. Daar woon ik zelfstandig, mijn familie woont een uur reizen van me af. Ik woon in een kamer, een vierkante kamer van ongeveer 16 m². In deze kamer staat een bank, een bureau met bijbehorende stoel, een bed, een kledingkast, een bescheiden keukenblok, twee kasten met boeken en dvd’s en er is een hoekje waar ik schilder. Qua apparaten is de inrichting nihil; ik ben in het bezit van een computer met daarbij een modem en op het aanrecht staat een broodrooster. De enige andere voorwerpen met een stekker zijn mijn fornuis en een stel niet bij elkaar passende lampen.
Het studentenbestaan lijkt hier volledig uitgeleefd te kunnen worden als ik zo naar mijn eigen beschrijving kijk. Een paar meter van mijn deur heb ik een kleine brievenbus waar ik elke ochtend, op zondag na, de krant in ontvang.
Maar er ontbreekt iets. Tenminste, dat wordt mij vaak verteld in de vorm van reacties van gasten; waar is je televisie?

Geen ontvangst
Ik ben niet in het bezit van een televisie. Er zijn wel meer studenten die geen televisie hebben, dat is niet zo’n uitzondering. Wat wel een uitzondering is, is dat ik bijna 22 ben en dus al zo’n 6 jaar nauwelijks tot geen televisie meer kijk.
Net zoals ik niet meer in de objectiviteit van de mens geloof en niet meer in Sinterklaas geloof, geloof ik ook niet meer in televisie. Het medium heeft voor mij meer nadelen dan voordelen. En ik ben er onderhand van overtuigd geraakt dat, dat niet alleen voor mij geldt.
Televisie heeft ons als maatschappij veranderd. Maar net zoals elk ander veranderend element is het puur een vorm geworden. Een kanalisering van onze laagste behoeftes, een uiting van onze decadentie. En wat decadent is, moet ineenstorten, of inslapen.

Flarden waanzin
“Van alle wasmiddelen is (merknaam) het enige dat wordt aanbevolen door grote fabrikanten!”
Die zin, dat is absoluut de druppel geweest die de emmer deed overlopen. Dit is, ook nadat ik televisie afgezworen heb, nog duizenden keren herhaalt. Een wasmiddel, waarvan de reclame adviseert het te kopen, omdat grote fabrikanten, waaronder de producent, erachter staan. Toen ik dat voor het eerst hoorde vroeg ik me af of ik dan toch eindelijk volslagen debiel geworden was. En ik vraag het vaak weer, ben ik debiel geworden?
Ik kijk namelijk geen televisie meer, maar het merendeel van mijn omgeving wel. Als ik bij familie op bezoek ben staat het onding vaak aan en krijg ik flarden van de waanzin mee. En dat beperkt zich echt niet alleen tot reclamespreuken.

Kill your TV
De onbeschrijflijke domheid. De onbeperkte sensatiezucht. Het misselijkmakende pathetische. De belichaming van het verval der mensheid. Het hele medium is verworden tot een belediging van de mensheid en als zijn potentie. Lopen op de maan, het scheppen van een kunstwerk, romantiek. Het is allemaal verworden tot product. Waarom zou je het zelf meemaken?
Wij geven je de illusie dat je het meemaakt! En omdat iedereen het idee heeft dat ze het op een volslagen debiele manier een beetje meemaken, zijn we collectief ervaren en toch onwetend.
Is dat ook niet toevallig het ideale publiek om overbodige producten aan de man te brengen?
Als je teveel zooi hebt en geld zat, maak je je publiek toch gewoon nog stommer. Succes heb je toch wel, als je op tv bent. Vermogen laten groeien is namelijk afhankelijk van hoe stom je doelgroep is. Als je doelgroep steeds stommer word en steeds meer slikt, word je er steeds beter van.
Maar om nou de schuld te geven aan grote bedrijven is ook lafheid. Zij stoppen ons vol, maar veel weerstand geven we niet.

Veel zenders, veel vrijheid.
We worden steeds stommer. Het is overal zichtbaar, via televisie. Wat een intelligent man nog als een sarcastische boodschap op zou kunnen vatten, in de vorm van een reclame, slikt de intelligent minder bedeelde als goed advies. Exclusieve producten die voor iedereen beschikbaar zijn. Yeah, right.
In Nederland sukkelen we een beetje achter de Verenigde Staten aan. De Verenigde Staten, het land wat er uiteindelijk voor gaat zorgen dat de Aarde uit zijn baan om de Zon raakt omdat hij niet langer in evenwicht kan blijven met al dat overgewicht.
De mensen zijn daar zo dik omdat ze precies krijgen wat ze willen. Als ze voedsel willen, krijgen ze het. Als ze vinden dat ze teveel betalen, wordt de kwaliteit van het voedsel achterwege gelaten en is het voor iedereen betaalbaar. Zo krijg je al snel een overvolle bevolking.
Dit is ook precies wat er gebeurt via televisie. Het is wonderbaarlijk hoe snel een medium met zoveel potentie, de macht om de hele westerse beschaving te bereiken, vergaan is tot het tonen van huisdieren die kunstjes doen en het privéleven van een of andere zanger die niet eens zijn eigen nummers schrijft.
We kijken naar een lichtgevend scherm waarvan het merendeel van wat we zien gericht is op kapitalisme. Als je alle franje eromheen wegsnijdt blijft er maar 1 boodschap over:
Spullen kopen! Koop verdomme wat wij te bieden hebben! Want dat is toch waar jullie om vroegen?!
En dat is blijkbaar wat wij willen. Wij willen gezegd worden wat we moeten doen, in ruil ervoor willen we entertainment, het liefst non-stop.
De mens is er niet op gemaakt om alles te krijgen wat hij wil. Als je mensen precies geeft waar ze om vragen, krijg je de rampzalige uitwerkingen. De noodzaak van het leven kwijnt weg. Mensen gaan namelijk voor de onmiddellijke bevrediging, het makkelijke antwoord.
We hebben veel zenders, maar dat wil niet zeggen dat we minder onzin binnen krijgen. Als drie commerciële zenders ons onzin door de strot duwen, doen zes commerciële zenders dat dus twee keer zo hard.
Dat we meer keus hebben en steeds meer keus krijgen draagt niet bij aan onze ontwikkeling. Als dat zo zijn zou er niet zoveel aandacht zijn aan dat het méér wordt, maar dat het béter zou worden. Al die vrije keus en opties zijn gewoon een breder scala aan overbodige rotzooi waar we uit kunnen kiezen, dat is geen vooruitgang.

Nooduitzending
En waarom kijken we allemaal? Waarom stellen we onszelf bloot aan al die lelijkheid? Het overgrote deel van de televisiekijkers weet wel dat het allemaal bedrog en onzin is, maar toch kijken ze. Maar waarom?
Als je het idee oppert om een tijdje geen televisie te kijken, kijkt men je aan alsof je van ze vraagt om te stoppen met eten of slapen.
We krijgen van televisie wat we nodig denken te hebben. Liefde, geluk, humor, verdriet, vermaak. Maar men vergeet dat het eindelijk allemaal vermaak is. En vermaak is een product. Dat iets een product is maakt het niet gelijk fout. Maar wat fout is, is dat wij zijn gaan geloven in dit product. Wij geloven in de wereld van televisie zoals we in de echte wereld geloven, of meer. Terwijl de wereld van televisie bestaat uit leugens, leugens en nog een leugens, zodat wij blijven kijken. Want in een leugen geloven is fijner dan in de spiegel kijken.

De held krijgt het meisje en doodt de slechterik in de film. Een tien jaar lopende televisieserie waarvan de sterren nooit dik of kaal worden. Het leven is een aaneenschakeling van spannende momenten.
Als je iemand ontmoet is het mooi en spannend, daarna is het even moeilijk, maar al snel kom je weer samen en blijf je altijd samen. Als je leven niet helemaal geworden is wat je dacht, hoeft er maar iets heel kleins te gebeuren, je zult jezelf in het avontuur storten en het ware geluk vinden.
Talent is op een stip gaan staan en van een jury horen dat je talent hebt. Een idool is iemand die heel veel op televisie en op posters te zien is. Een held is iemand die leuk kan lachen bij een praatprogramma maar serieus kan zijn over de jacht op zeehonden.
Je kunt alles zijn wat je wilt zijn. De American Dream kan echt werkelijkheid worden: elke krantenjongen die hard genoeg werkt kan miljonair worden. Goed en kwaad zijn aan te duiden met een witte hoed enerzijds en een zwarte hoed anderzijds. Je eindigt altijd met je grote liefde en hoe moeilijk de weg ook was en hoeveel ruzie je ooit hebt gehad, vanaf de aftiteling is het een al geluk.
Dit wasmiddel maakt alles schoon, al ligt er drie weken een dode geit in je badkuip te ontbinden.

We zijn de illusie gaan geloven. We kijken gretig naar levens die we zelf nooit zullen beleven. Maar zolang ons maar wijsgemaakt wordt dat het ook ons kan overkomen, blijven wij kijken en hopen, tegen beter weten in.
Dat is een groot verschil met hoe het eerder was. Men las toen nog wel eens een boek, maar dat is teveel moeite geworden. Nee, wij kijken naar een scherm. Dat is ook het argument van mensen die geen kranten lezen maar wel veel televisie kijken:
Ik lees geen krant, ik kijk wel naar het journaal. Dan hoef ik alleen aandacht te geven aan de belangrijke zaken.
Voor wie dat niet sprekend genoeg is, is er helaas geen hoop. Maar geen zorgen, als je je slecht voelt zijn de vriendelijke mensen op het beeldscherm er altijd voor je.

Daan van Tricht